Een product is af. Na weken, maanden of misschien zelfs jaren ontwikkelen is het idee dat ooit alleen in je hoofd zat ineens tastbaar. De verpakking is ontworpen, het etiket zit erop en het product kan naar buiten. Dan heb je beeld nodig.
Maar als iemand het nog nooit heeft geproefd, gebruikt of vastgehouden, wat vertelt je beeld dan eigenlijk? Alleen hoe je product eruitziet? Of ook iets over hoe je wilt dat iemand het ervaart?
Voor mij begint productfotografie precies bij dat verschil
Een technisch goede productfoto kan precies laten zien hoe een product eruitziet, zonder veel te vertellen over waarom iemand er nieuwsgierig naar zou moeten worden. En juist daar kan productfotografie meer waarde krijgen.
Je verkoopt niet alleen wat iemand ziet
Neem een fles bier. Voor een eenvoudige productregistratie is de opdracht vrij duidelijk. De fles moet herkenbaar in beeld, het etiket moet leesbaar zijn en kleuren moeten kloppen. Nuttig voor een webshop of productoverzicht.
Maar wanneer je datzelfde bier wilt introduceren op social media, in een advertentie of binnen een campagne, wil je waarschijnlijk meer bereiken dan alleen laten zien hoe de fles eruitziet. Je wilt dat iemand er iets bij gaat voelen. Frisheid. Warmte. Luxe. Gezelligheid. Vakmanschap. Zomer. Herfst. Misschien juist iets donkers, zwaars en exclusiefs.
Nog voordat iemand het product heeft geproefd, aangeraakt of gebruikt, heeft beeld al verwachtingen opgebouwd.
Productfotografie laat daarom niet alleen zien wat je verkoopt. Het kan helpen vertellen hoe je wilt dat jouw product wordt ervaren.
Een mooie foto kan toch de verkeerde associatie oproepen
Daar zit ook meteen een valkuil. Stel dat je een typisch herfstproduct wilt introduceren. Je fotografeert het buiten. Het product staat prachtig scherp, het licht valt mooi en op de achtergrond ontstaat een fraaie zachte onscherpte. Fotografisch kan daar weinig mis mee zijn.
Maar wanneer die achtergrond vooral bestaat uit frisgroen blad, bloemen en helder zonlicht, kan het beeld onbedoeld een heel andere associatie oproepen. Misschien voelt het eerder als voorjaar of zomer. De foto is dan nog steeds mooi. Alleen vertelt hij niet helemaal hetzelfde verhaal als het product. Dat verschil vind ik interessant. Want de oplossing is niet simpelweg: maak alles donkerder.
Het gaat erom dat product, omgeving, licht en sfeer elkaar versterken.
Bij speciaalbier speelt dat misschien nog wel sterker, omdat smaak en geur zich nu eenmaal beroerd laten fotograferen. Meer over hoe ik speciaalbier fotografeer
Er bestaat geen standaardrecept voor sfeer
Bij een serie zware, vatgerijpte bieren van Bronckhorster koos ik bijvoorbeeld bewust voor een donkere sfeer. Donker hout, diepe kleuren en ingrediënten rond het bier hielpen om iets te vertellen over het karakter van die producten. Dat werkte daar. Maar dezelfde aanpak over ieder ander product heen leggen zou behoorlijk saai worden.
Bij foodfotografie zoek ik juist regelmatig naar veel licht, kleur en detail. Een gerecht moet aantrekkelijk ogen, maar je wilt soms ook bijna kunnen zien hoe krokant, romig, vers of sappig iets is. Een fris bier kan weer om een compleet andere aanpak vragen.
En ik heb zelf ook genoeg geëxperimenteerd met lichte en donkere achtergronden waarbij ik achteraf moest concluderen dat het nét niet klopte. Niet omdat de foto technisch mislukt was. Maar omdat sfeer en product elkaar onvoldoende versterkten. De juiste sfeer ontstaat dus niet uit een formule. Hij begint met begrijpen wat je eigenlijk wilt vertellen.
Soms zit het verschil in één extra beeld
Dat hoeft trouwens helemaal geen ingewikkelde productie te betekenen. Stel opnieuw dat we die fles bier fotograferen. Een mooie foto van de verpakking kan nuttig zijn. Maar laat vervolgens iemand die fles openen en het bier inschenken en er gebeurt iets anders. Ineens zie je de inhoud. De kleur van het bier. Het schuim. Hoe licht door het glas valt.
Voeg daar subtiel een omgeving aan toe die past bij het moment waarop je dat bier wilt drinken en je bouwt verder aan de associatie. Je laat dan niet alleen meer zien wat iemand kan kopen. Je laat iets zien van het moment dat iemand ermee kan beleven. Voor andere producten werkt dat precies zo.
Een gerecht krijgt betekenis wanneer je ingrediënten, textuur en context ziet. Een ambachtelijk product kan sterker worden wanneer je handen ziet die ermee werken. Een product voor buitengebruik wordt iets anders wanneer het daadwerkelijk buiten wordt gebruikt. Soms hoeft een product dus helemaal niet méér aandacht te krijgen. Het heeft vooral de juiste context nodig.
Eerst bepalen wat het beeld moet doen
Daarom vind ik de vraag “Wat voor foto’s wil je hebben?” eigenlijk minder interessant dan hij lijkt. Ik begin liever iets eerder. Waar worden de beelden voor gebruikt? Wie moet ernaar kijken? Wat wil je dat diegene over het product begrijpt? En misschien nog belangrijker: Welke associatie wil je oproepen?
Pas daarna wordt interessant hoe je dat fotografisch gaat vertalen. Misschien vraagt dat om een lichte setting. Misschien juist donker. Misschien moet het product centraal en vrijwel geïsoleerd in beeld staan. Of misschien heb je mensen, ingrediënten, omgeving of beweging nodig om het verhaal compleet te maken.
Dat is ook waarom ik productfotografie niet zie als één kunstje dat je telkens opnieuw uitvoert. Ieder product vraagt opnieuw om keuzes.
Een productfoto hoeft niet alles tegelijk te kunnen
Daarbij hoeft één foto ook niet de volledige communicatie rond een product te dragen. Sterker nog, meestal werkt een serie juist beter. Een duidelijk beeld waarop het product goed herkenbaar is. Een sfeervol beeld dat een gevoel oproept. Een detail. Het product in gebruik. Misschien een beeld waarin de maker of het maakproces zichtbaar wordt.
Samen geven die foto’s veel meer mogelijkheden dan één perfecte hero-foto die vervolgens voor iedere uiting gebruikt moet worden. Dat sluit ook aan bij iets waar ik eerder over schreef: een beeldbank bouw je niet in één middag.
Ook rond producten kan zo’n verzameling meegroeien. Nieuwe toepassingen, seizoenen en campagnes vragen soms om andere beelden, terwijl bestaand materiaal gewoon bruikbaar blijft.
Van product naar verhaal
Uiteindelijk blijft het product natuurlijk het vertrekpunt. Een brouwer heeft een bier gebrouwen. Een chef heeft een gerecht ontwikkeld. Een maker heeft iets ontworpen, gebouwd of geproduceerd.
Dat verdient een foto waarop het goed zichtbaar is. Maar wanneer fotografie alleen registreert hoe dat eindresultaat eruitziet, laat je een deel van de mogelijkheden liggen. Want degene die naar de foto kijkt, kent het product misschien nog helemaal niet. Die kan het nog niet proeven. Niet ruiken. Niet voelen. Beeld moet dat gat proberen te verkleinen.
Niet door dingen te verzinnen die er niet zijn, maar door bewust te kiezen welke eigenschappen, sfeer en context je zichtbaar maakt. Daar ligt voor mij het interessante deel van productfotografie. Niet alleen een product mooi fotograferen, maar beeld maken waardoor iemand nieuwsgierig wordt naar wat er achter die foto zit.
Een product gemaakt dat gezien mag worden?
Dan is de eerste vraag misschien niet welke achtergrond we ervoor zetten. Laten we eerst kijken wat iemand erbij zou moeten voelen. Van daaruit ontstaat het beeld.
Bekijk Product & Smaak
