In de bierwereld kom ik regelmatig mensen tegen die binnen hun eigen vakgebied nauwelijks introductie nodig hebben.
Biersommeliers die proeverijen verzorgen. StiBON-docenten die anderen leren over bier. Schrijvers die verhalen vertellen over brouwerijen, smaken en bijzondere ontmoetingen. Ambassadeurs die met hun kennis en enthousiasme een merk vertegenwoordigen. En natuurlijk brouwers, de makers van het mooie product.
Tijdens evenementen zie ik ze regelmatig aan het werk. Vaak zijn het bekende gezichten binnen de bierwereld. Mensen met kennis, ervaring en vooral een eigen manier om hun verhaal over te brengen. Maar wat gebeurt er wanneer iemand buiten dat netwerk ze online opzoekt?
Dan moet een profielfoto, een korte biografie of misschien een foto van een eerder evenement vertellen wie iemand is en wat diegene doet. En dat lukt niet altijd even goed. Dat bracht me bij iets wat tegenwoordig nogal enthousiast personal branding wordt genoemd. Een ingewikkelde term voor iets wat eigenlijk behoorlijk eenvoudig is.
Je bent soms zelf je belangrijkste visitekaartje
Bij een groot bedrijf denken we bij een merk al snel aan een logo, huisstijl, producten en reclame. Bij zelfstandige professionals ligt dat vaak anders. Een biersommelier kan een geweldige proeverij verzorgen, maar het verschil met een andere sommelier zit lang niet alleen in de bieren die op tafel komen. Het zit ook in de verhalen, de manier van presenteren, het contact met de deelnemers en het enthousiasme waarmee kennis wordt gedeeld. Voor een docent geldt hetzelfde. Twee mensen kunnen precies dezelfde lesstof behandelen en toch een compleet andere indruk achterlaten. En een schrijver heeft niet alleen een onderwerp, maar ook een eigen blik, stijl en manier van vertellen.
Die persoonlijke eigenschappen zijn vaak minstens zo bepalend voor de reden waarom iemand juist deze professional wil inschakelen. Je bent als zelfstandige dus niet alleen degene die het werk uitvoert. Je bent ook een belangrijk onderdeel van wat mensen herkennen en onthouden. En daarvoor hoef je trouwens niet per se alleen te werken.
Ook bij kleine teams zijn het vaak de mensen die het verschil maken. Denk aan twee biersommeliers die samen proeverijen verzorgen, of een klein team van docenten dat trainingen geeft. Natuurlijk kun je ze samen op de foto zetten, maar beelden waarop je ziet hoe ze samenwerken en elkaar aanvullen vertellen vaak veel meer.
Daarmee schuift personal branding eigenlijk vanzelf een stukje richting bedrijfsfotografie. En dat is ook niet zo vreemd. Een zelfstandige is tenslotte net zo goed een ondernemer, ook zonder bedrijfspand of logo aan de gevel. Of je nu alleen werkt of met een klein team, uiteindelijk gaat het erom dat mensen niet alleen zien wat je doet, maar ook wie er achter dat werk zitten.
Personal branding is meer dan een goede profielfoto
Bij personal branding fotografie draait het voor mij niet alleen om hoe iemand eruitziet, maar vooral om het zichtbaar maken van de persoon achter het vak. Natuurlijk is een professioneel portret handig. Voor LinkedIn, een website, een publicatie of de aankondiging van een evenement is het prettig wanneer er een goede, recente foto beschikbaar is. Maar een portret vertelt meestal vooral hoe iemand eruitziet. Niet noodzakelijk wat diegene doet.
Neem een biersommelier die een proeverij verzorgt. Een portret met een proefglas in de hand kan prima werken. Maar een foto waarop diezelfde sommelier enthousiast iets uitlegt aan een groep vertelt alweer een ander verhaal. Je ziet niet alleen de persoon. Je ziet hem of haar aan het werk. Bij een docent kan dat het moment zijn waarop een ingewikkeld onderwerp begrijpelijk wordt gemaakt. Bij een schrijver kunnen juist de omgeving, het onderwerp en de details van het verhaal iets toevoegen aan het beeld. Dat maakt zulke fotografie interessant. Niet omdat iedere foto een complete persoonlijkheid moet samenvatten, maar omdat verschillende beelden samen veel meer kunnen vertellen dan één nette profielfoto.
Het verhaal ontstaat vaak terwijl je gewoon aan het werk bent
Dat is eigenlijk iets wat ik in mijn fotografie al langer tegenkom. Tijdens bierfestivals fotografeer ik regelmatig mensen die een belangrijke rol spelen binnen de bierwereld. Soms staan ze op een podium, soms achter een bar en soms zijn ze vooral druk in gesprek met bezoekers.
Ook heb ik proeverijen van biersommeliers vastgelegd en foto’s gemaakt die het verhaal van een bierschrijver bij een publicatie ondersteunen. Dat waren niet allemaal opdrachten die specifiek om personal branding draaiden. Maar achteraf bekeken zit daar wel degelijk een overeenkomst in.
Het interessantste beeld ontstaat vaak op het moment dat iemand niet bezig is met gefotografeerd worden.
Een sommelier die geconcentreerd aan een bier ruikt. Een docent die iets uitlegt en daarbij zichtbaar helemaal opgaat in zijn onderwerp. Een gesprek tussen twee mensen die dezelfde passie delen. Juist die momenten vertellen iets over de persoon achter het vak. En misschien nog belangrijker: ze voelen herkenbaar voor de mensen die deze professional al kennen. Dat vind ik zelf een belangrijk uitgangspunt. Een foto moet niet alleen professioneel ogen. Degene die erop staat moet zichzelf er ook in herkennen.
Waar gebruik je die beelden eigenlijk voor?
Stel dat je als zelfstandig biersommelier regelmatig proeverijen organiseert. Je hebt een website, deelt af en toe iets op sociale media en wordt misschien gevraagd om een gastles te verzorgen of aan een evenement mee te werken. Dan zijn er behoorlijk wat momenten waarop je goed beeldmateriaal kunt gebruiken.
Een portret voor je website. Een actiefoto bij de aankondiging van een proeverij. Een beeld waarop je voor een groep staat wanneer een organisator je als spreker introduceert. Of een paar foto’s die je zelf kunt gebruiken bij een terugblik op een geslaagde avond.
Voor schrijvers en andere zelfstandige professionals werkt dat niet wezenlijk anders. Een redactie vraagt om een foto bij een artikel. Een organisator heeft beeld nodig voor het programma. Een opdrachtgever wil je voorstellen aan zijn publiek. Dan is het prettig wanneer je niet iedere keer opnieuw hoeft te zoeken naar een geschikte foto.
En wanneer die beelden onderling bij elkaar passen, ontstaat er ook herkenbaarheid. Niet doordat overal precies dezelfde foto verschijnt, maar doordat mensen steeds dezelfde persoon en uitstraling terugzien.
Moet je daarvoor een complete fotoshoot organiseren?
Niet per se. Sterker nog, ik zou eerst kijken naar wat je daadwerkelijk nodig hebt.
Misschien heb je al een prima portret en ontbreken vooral foto’s waarop je aan het werk bent. Of zijn er van eerdere evenementen genoeg actiefoto’s, maar mis je juist een rustig beeld dat geschikt is voor een publicatie of je website. Dan heeft het weinig zin om alles opnieuw te maken.
Een fotoserie hoeft bovendien niet in een studio te ontstaan. Als iemand regelmatig proeverijen verzorgt, waarom zou je dan niet tijdens zo’n proeverij fotograferen? Je hebt meteen de juiste omgeving, de interactie met deelnemers en de situaties die bij het werk horen.
Combineer dat met een paar bewust gemaakte portretten en je hebt al snel een serie die op verschillende manieren inzetbaar is. Dat vraagt wel om vooraf nadenken over het doel van de foto’s. Want twintig bijna identieke portretten zijn misschien leuk om uit te kiezen, maar geven je uiteindelijk minder mogelijkheden dan een kleinere serie met voldoende variatie.
Uiteindelijk gaat het niet om jezelf groter maken
Misschien is dat wel mijn grootste bezwaar tegen de term personal branding. Het klinkt al snel alsof je jezelf als merk moet gaan presenteren. Alsof er eerst een nieuwe uitstraling, een sterke slogan en een complete marketingstrategie nodig zijn voordat je serieus genomen kunt worden.
Terwijl het voor veel zelfstandige professionals veel eenvoudiger ligt. Je hebt je kennis al. Je hebt ervaring, een eigen verhaal en een manier van werken die bij je past. Een fotoserie gaat die kwaliteiten niet voor je creëren. En goede foto’s maken je ook niet automatisch bekender of beter in je vak. Maar ze kunnen anderen wel helpen om te zien wie er achter dat werk zit. Vooral wanneer mensen je nog niet persoonlijk kennen.
En juist voor professionals bij wie kennis, persoonlijkheid en enthousiasme zo’n belangrijk onderdeel van het werk zijn, lijkt me dat de moeite waard.
Je hoeft voor goede personal branding niet iemand anders te worden.
Je moet vooral laten zien wie je al bent.
Ook jouw vakmanschap zichtbaar maken?
Geef je proeverijen, verzorg je trainingen, schrijf je over je vak of vertegenwoordig je een merk? Dan denk ik graag mee over fotografie die niet alleen laat zien wie je bent, maar ook wat je doet.
Dat kan tijdens je eigen werkzaamheden, op een evenement of in een setting die bij jou en je verhaal past.
Meer over mijn aanpak lees je bij personal branding & zakelijke portretten.
