Het antwoord?
Dat is misschien niet helemaal wat je van een fotograaf verwacht:
Vaak niet.
Ja. Ik zei het echt. Soms is een goede smartphone precies wat je nodig hebt.
De camera in je smartphone is de afgelopen jaren ontzettend goed geworden. Je hebt hem vrijwel altijd bij je, hij bepaalt zelf een groot deel van de instellingen en een foto kan een paar seconden later al op Instagram, LinkedIn of in een groepsapp staan.
Voor veel beelden die een bedrijf dagelijks nodig heeft, is dat precies wat je wilt.
Er gebeurt iets leuks op kantoor? Pak je telefoon. Een nieuw product komt binnen? Foto maken. Achter de schermen gebeurt iets dat je wilt delen? Vooral niet wachten tot er toevallig een fotograaf beschikbaar is.
Sommige foto’s zijn bedoeld voor nu.
En morgen mogen ze alweer vergeten zijn.
De beste camera is degene die je bij je hebt
Een uitspraak die ik zelf regelmatig gebruik is:
De beste camera is degene die je bij je hebt wanneer je het moment wilt vastleggen.
Een paar jaar geleden vergeleek ik mijn toenmalige iPhone 14 Pro al eens met mijn Nikon D500. Op papier zou een simpele vergelijking zelfs in het voordeel van de telefoon kunnen uitvallen: de hoofdcamera van de iPhone heeft een 48-megapixelsensor, terwijl de D500 het met 20,9 megapixel doet. Meer dan twee keer zoveel megapixels dus.
Alleen is dat precies waarom megapixels zo’n gebrekkige maatstaf voor beeldkwaliteit zijn. De D500 heeft een veel grotere sensor, verwisselbare objectieven en geeft mij veel meer controle over het uiteindelijke beeld. De iPhone 14 Pro gebruikt die 48 megapixel bovendien niet standaard allemaal voor het eindbeeld; normaal combineert hij pixels tot een 12-megapixelopname.
Toch won de iPhone op één punt overtuigend: die zat vrijwel altijd in mijn broekzak. Want een technisch betere camera waar je niet bij kunt, maakt helemaal geen foto.
Smartphones zijn bovendien steeds beter geworden in het herkennen en corrigeren van lastige omstandigheden. Ze combineren meerdere opnames, corrigeren automatisch contrast en kleur en leveren zonder veel tussenkomst vaak direct een bruikbaar beeld. Voor veel alledaagse foto’s is dat simpelweg ontzettend praktisch.
Wanneer wordt het gereedschap dan wél belangrijk?
Dat betekent niet dat het gereedschap er niet meer toe doet. Zodra omstandigheden lastiger worden of het eindresultaat belangrijker wordt, begint het verschil juist zichtbaar te worden.
Een grotere sensor kan meer licht verzamelen. Goede objectieven geven controle over brandpuntsafstand en scherptediepte. Een professionele camera geeft me bovendien veel meer speelruimte wanneer het licht tegenvalt, onderwerpen bewegen of ik achteraf een bestand stevig moet bewerken.
Daar komt nog iets bij: tijdens een opdracht wil ik niet afhankelijk zijn van wat een camera automatisch voor mij besluit. Ik wil zelf kunnen kiezen wat scherp is, hoeveel beweging ik laat zien, hoeveel scherptediepte ik wil en hoe ik met het aanwezige licht omga.
Dat was bij mijn D500 tegenover een iPhone 14 Pro al duidelijk. Maar de interessante vraag is inmiddels vooral hoeveel van die afstand nog over is.
De techniek schuift ondertussen gewoon door
Mijn huidige iPhone 18 Pro maakt dat verschil een stuk minder zwart-wit.
Een aardig voorbeeld zijn de megapixels. De hoofdcamera van de iPhone heeft 48 megapixel, mijn Nikon Z8 45,7 megapixel. Alleen vertelt dat getal maar een klein deel van het verhaal. De full-frame sensor van de Z8 meet 35,9 bij 23,9 millimeter en heeft grofweg twaalf keer zoveel oppervlak als de sensor achter de hoofdcamera van de iPhone. Daardoor heeft de Nikon fysiek veel meer ruimte om licht op te vangen en blijft er meer speelruimte over bij weinig licht, grote contrasten en nabewerking. Bron: Nikon Nederland
Tegelijk wordt de smartphone steeds meer een camera die ik ook bewust kan bedienen. Op de iPhone 18 Pro kan ik inmiddels zelf onder meer sluitertijd, witbalans en diafragma aanpassen en een histogram gebruiken. De hoofdcamera heeft zelfs een echt variabel diafragma van f/1.48 tot f/4.0. Dat zijn functies die nog maar kort geleden vooral bij een losse camera hoorden. Bron: Apple
En vervolgens komt de praktijk er zoals gewoonlijk tussendoor
Tijdens een shoot voor De Biermeneer onlangs liep er ineens een eekhoorntje door de kasteeltuin waar de proeverij plaatsvond. Ik had twee camera’s om mijn nek, maar geen van beide was op dat moment ingericht voor dat onverwachte onderwerp. Mijn telefoon zat wel direct binnen handbereik. Dus stond daar een fotograaf met twee professionele camera’s om zijn nek een eekhoorn met zijn telefoon te fotograferen. Dat leverde bij de groep uiteraard het nodige commentaar op.
Maar het beeld was er wel.
En daarmee klopt die oude uitspraak eigenlijk nog steeds. Alleen is de camera die je altijd bij je hebt ondertussen wéér een stuk serieuzer geworden.
Niet iedere foto hoeft jaren mee
Misschien zit daar wel het belangrijkste onderscheid.Veel smartphonefoto’s hoeven helemaal niet perfect te zijn.Ze hebben een korte functie.
Een Story over wat er vandaag gebeurt. Een snelle blik achter de schermen. Een medewerker die iets grappigs doet. Een product dat zojuist is binnengekomen. Dat soort beeld hoeft over drie jaar niet nog steeds op de homepage te staan.
Professionele fotografie krijgt vaak een andere taak. Beelden komen op een website, in advertenties, drukwerk, presentaties of publicaties. Ze worden opnieuw gebruikt op sociale media. Soms duikt een foto maanden of zelfs jaren later opnieuw op.
Dan wordt herbruikbaarheid belangrijk. Je wilt voldoende kwaliteit, maar ook variatie. Verschillende composities, momenten, mensen en details. Beelden die bij elkaar passen en samen iets over een bedrijf vertellen.
Daarom vind ik het interessanter om niet alleen losse foto’s te maken, maar waar mogelijk een beeldbank op te bouwen die met een bedrijf meegroeit.
Meer over hoe zo’n verzameling beelden door de tijd heen ontstaat, lees je in Een beeldbank bouw je niet in één middag.
Soms is de smartphone juist onderdeel van de foto
Tijdens evenementen gebeurt iets wat ik als fotograaf bijzonder leuk vind.
Mensen pakken hun telefoon en gaan voor elkaar poseren. Op zo’n moment zijn ze volledig bezig met hun eigen foto. Ze kijken naar het telefoonscherm, schuiven nog iets dichter bij elkaar en letten totaal niet meer op wat er om hen heen gebeurt.
En daardoor zien ze mij vaak niet. Dat levert soms hilarische foto’s op. Waar iemand voor een camera bewust kan gaan poseren zodra hij mij ziet, fotografeer ik op zo’n moment juist wat er tussendoor gebeurt. De smartphone zorgt er dan onbedoeld voor dat ik een veel spontaner moment kan vastleggen.
De telefoon en de professionele camera zijn daar dus niet eens concurrenten. De ene helpt de andere.
Maar waar betaal je dan eigenlijk voor?
Dat brengt ons bij de ongemakkelijke olifant die bij professionele fotografie vrij snel de kamer binnen wandelt: het kost geld.
En als een fotograaf twee uur aanwezig is, lijkt het misschien logisch om vooral naar die twee uur te kijken. Alleen is de tijd met de camera maar een deel van een opdracht.
Vooraf wordt besproken wat er nodig is en waarvoor de beelden gebruikt gaan worden. Daarna volgt de fotografie zelf. Vervolgens moeten de beelden worden geselecteerd, nabewerkt, geëxporteerd en opgeleverd.
Als grove vuistregel geldt bij mijn werk dat ieder uur fotografie nog minimaal een uur nabewerking oplevert.
Bij een evenement kan ik in een uur veel meer beelden maken dan tijdens een bedrijfsreportage waarbij ik bewuster aan afzonderlijke situaties werk, passend bij het doel van de opdracht. Geen twee opdrachten zijn dus precies gelijk.
En dan zijn er nog zaken als apparatuur, software, opslag, verzekeringen, reistijd en alle andere bijzonder romantische onderdelen van een fotografiebedrijf waar verrassend weinig foto’s bij komen kijken. Maar ook dat is uiteindelijk niet waar een opdrachtgever voor betaalt.
Je betaalt niet voor het bezit van een dure camera. Je betaalt voor de combinatie van gereedschap, kennis, voorbereiding, ervaring en tijd die nodig is om ervoor te zorgen dat er bruikbaar beeld ontstaat wanneer dat nodig is.
Hier lees je meer over mijn kijk op professionele bedrijfsfotografie
Veel geld is niet automatisch duur
Professionele fotografie kan veel geld kosten. Dat is iets anders dan duur zijn.
Een foto van honderd euro die je één keer gebruikt kan uiteindelijk duurder zijn dan een serie waarvoor je aanzienlijk meer betaalt, maar waar je vervolgens jarenlang uit kunt putten.
De relevante vraag is daarom niet alleen: Wat kost een fotograaf?
Maar vooral: Wat moet het beeld voor je bedrijf opleveren?
Heb je een foto nodig voor een bericht dat vanmiddag online moet en volgende week alweer vergeten is? Pak vooral je telefoon. Wil je beelden die je bedrijf langere tijd vertegenwoordigen, op verschillende plekken inzetbaar zijn en samen een herkenbaar verhaal vertellen? Dan kan het de moeite waard zijn om daar meer tijd, aandacht en geld in te investeren.
De waarde zit uiteindelijk niet in hoeveel megapixels er op de doos stonden. De waarde zit in wat je met het eindresultaat kunt doen.
Wanneer pak je dus je telefoon?
Eigenlijk altijd.
Soms om zelf snel een foto te maken, soms om een fotograaf te bellen of appen.
Het verschil zit vooral in wat je met het beeld wilt bereiken.
Een keer je telefoon gebruiken om een fotograaf te bellen?
Heb je beeld nodig dat langer mee moet dan de volgende social post? Vertel me wat je wilt laten zien, dan kijken we wat daarbij past.
Neem contact op
