AI maakt het makkelijker dan ooit om goed ogend beeld te maken. Een paar regels tekst invoeren en even later staat er een perfect gestileerde koffiezaak, een dampend gerecht of een fles bier in een setting waarvoor normaal een fotograaf, locatie en een flinke hoeveelheid voorbereiding nodig zouden zijn.
En eerlijk is eerlijk: dat is behoorlijk indrukwekkend.
Ik werk zelf dagelijks met beeld en gebruik AI ook regelmatig als hulpmiddel. Het zou daarom wat makkelijk zijn om te doen alsof gegenereerd beeld per definitie verkeerd is. Dat is het niet.
Maar er zit voor mij wel een belangrijk verschil tussen een mooi beeld maken en laten zien wat er werkelijk bij een bedrijf gebeurt.
Vooral voor ondernemers en makers is dat verschil interessant.
AI kan iets maken dat nog niet bestaat
Dat is misschien wel de grootste kracht ervan.
Je kunt een idee visualiseren voordat het uitgevoerd is, verschillende richtingen proberen of een sfeer neerzetten waarvoor je in werkelijkheid een complete productie zou moeten organiseren.
Voor conceptontwikkeling, inspiratie of bepaalde vormen van communicatie kan dat ontzettend handig zijn.
Maar stel dat je een brouwerij hebt.
Je kunt AI vragen om een sfeervolle brouwerij te maken. Koperen ketels, warme verlichting, een brouwer die geconcentreerd aan het werk is en ergens op de voorgrond een perfect glas bier. Waarschijnlijk ziet het er fantastisch uit.
Alleen is het niet jouw brouwerij.
Het zijn niet jouw ketels. Niet jouw brouwer. Niet dat kleine detail waar je iedere dag langsloopt. Niet het moment waarop het eerste wort door de installatie stroomt. En ook niet die ene collega die al jaren precies weet wanneer iets goed zit.
Het beeld vertelt een verhaal.
Alleen niet jouw verhaal.
Juist het echte maakt een bedrijf interessant
Wanneer ik voor een ondernemer fotografeer, zoek ik daarom meestal niet naar perfectie.
Ik zoek naar dingen die kenmerkend zijn.
Handen die aan het werk zijn. Een werkbank waar daadwerkelijk gewerkt wordt. Ingrediënten, gereedschap, machines, producten en mensen. Soms juist de kleine momenten tussendoor die niemand vooraf op een shotlist had gezet.
Bij een brouwerij kan dat het openen van een tank zijn. In een speciaalbierwinkel iemand die een klant iets laat proeven. Tijdens een festival de blik van een brouwer wanneer iemand voor het eerst zijn bier probeert.
Dat soort beelden zijn lastig vooraf te bedenken.
Ze ontstaan doordat je ergens bent.
En juist daardoor vertellen ze iets over het bedrijf achter het product.
Mensen willen weten van wie ze kopen
Zeker bij kleinere bedrijven koop je vaak meer dan alleen het eindproduct.
Waarom bezoeken mensen een lokale bakker terwijl brood ook in de supermarkt ligt? Waarom rijden bierliefhebbers naar een kleine brouwerij terwijl de supermarkt vol staat met bier?
Omdat er een verhaal, persoon en overtuiging achter zit.
Dat is precies waar echte fotografie sterk in kan zijn.
Een goede bedrijfsreportage laat niet alleen zien wat je verkoopt, maar ook wie het maakt, waar het vandaan komt en hoe het tot stand komt.
Daar hoeft trouwens helemaal niet voortdurend iemand lachend met gekruiste armen in beeld te staan. Sterker nog, daar mogen we als mensheid best een tijdje mee stoppen.
Vakmanschap zelf is vaak interessant genoeg.
Perfect beeld is niet automatisch geloofwaardig beeld
AI heeft bovendien een interessante eigenschap: het kan bijna té goed worden.
Alles klopt. Het licht is prachtig. De achtergrond is precies goed. Het product staat perfect. Niemand knippert ooit op het verkeerde moment.
Visueel kan dat aantrekkelijk zijn.
Maar merken hoeven volgens mij niet altijd perfect te ogen om professioneel over te komen.
Een kras op een werkbank, meel op een schort, condens op een tank of een chaotische festivalbar kan juist vertellen: hier gebeurt daadwerkelijk iets.
Dat betekent niet dat fotografie slordig moet zijn. Integendeel. Mijn werk is juist om binnen die werkelijkheid te zoeken naar sterk licht, compositie en momenten.
Je hoeft de werkelijkheid niet te vervangen om haar mooier te laten zien.
Waar AI-beeld wat mij betreft wél past
Betekent dit dat een ondernemer nooit AI-beeld zou moeten gebruiken?
Nee.
Ik zie genoeg toepassingen waarbij het prima past. Denk aan conceptvisualisaties, moodboards, ideeën voor een campagne of situaties waarin iets simpelweg nog niet bestaat en dus ook niet gefotografeerd kan worden.
Ik gebruik nieuwe technieken zelf ook graag wanneer ze iets toevoegen.
De interessantere vraag is daarom niet:
AI of fotografie?
Maar:
Wat moet dit beeld vertellen?
Wil je een idee laten zien? Dan kan gegenereerd beeld een uitstekend middel zijn.
Wil je laten zien wie je bent, hoe je werkt, wie je product maakt en waarom jouw bedrijf anders is dan dat van een ander?
Dan zou ik juist de werkelijkheid gebruiken.
Laat zien wat er al is
Dat is uiteindelijk ook hoe ik zelf het liefst werk.
Ik fotografeer ondernemers, makers, producten en evenementen niet omdat alles er perfect uit moet zien, maar omdat er meestal al genoeg interessants aanwezig is.
Een brouwerij hoeft niet op een andere brouwerij te lijken. Een restaurant hoeft geen fictief interieur te krijgen. Een maker hoeft niet vervangen te worden door iemand die volgens een algoritme nét iets fotogenieker achter een werkbank staat.
Je hebt je eigen mensen. Je eigen plek. Je eigen product. Je eigen manier van werken.
Laat dát zien.
Want in een wereld waarin we steeds makkelijker ieder denkbaar beeld kunnen maken, wordt iets anders misschien juist waardevoller:
iets laten zien dat echt gebeurd is.
Beeld nodig dat jouw eigen verhaal vertelt?
Bekijk hoe ik werk met ondernemers en makers bij Bedrijf & Merk.
